قاسم امين تحصيل كردهء پاريس بود « 1 » و افزون بر آن‌كه در عصر اصلاح‌گرى در مصر تربيت شده و شاگردى يكى از رهبران اصلاح‌طلب ، يعنى محمد عبده را كرده بود ، تحصيل در فرانسه ، مىتوانست تأثير خاص خود را بر او گذاشته باشد . « 2 » قاسم امين ابتدا كتاب تحرير المرأة را نگاشت و پس از آن در كتاب المرأة العصرية يا المرأة الجديدة « 3 » به پاسخ‌گويى به انتقادهايى كه از وى شده بود ، پرداخت . وى معتقد بود كه اسلام زن و مرد را مساوى قرار داده ؛ اما اين اصل بعدها طى قرون متمادى تحريف شده است . امين بر اين باور بود كه زنان تا وقتى محجّبه هستند ، پيشرفت نخواهند كرد . به علاوه ، در قرآن هم دليلى بر اين‌كه زنان بايد روى خود را بپوشانند ، وجود ندارد . وى حجاب قرآنى را ويژه زنان پيامبر ( ص ) - و نه زنان ديگر - مىدانست . « 4 » گفتنى است كه امين در آغاز گرايش افراطى در اين زمينه نداشت و پنج سال پس از آن‌كه به اين حد از تندروى برسد ، مىكوشيد تا در قالب عقايد اسلامى در كتاب المصريون « 5 » خود از زن مسلمان و حجاب اسلامى دفاع كند ؛ اما امين ، در سال 1898 با تأليف كتاب تحرير به‌يكباره دگرگون شد . « 6 » وى به تفصيل دربارهء وضعيت

--> ( 1 ) . قاسم امين بين الادب و القضية ، ( الشيخ غريد ) بيروت ، دار الكتب العلميه ، 1994 ) ص 18 ( 2 ) . قاسم امين ، تا سالها پس از بازگشت ، هنوز به فرهنگ سنتى خود مىباليد و حتى بر ضد يك فرانسوى كه انتقاد از اخلاقيات عمومى مصر كرده بود ، كتاب المصريون را به سال 1984 نوشت و حتى در آن از حجاب دفاع كرد . ( گزارش اين كتاب را بنگريد : قاسم امين بين الادب و القضية ، ص 29 به بعد . آن نويسندهء فرانسوى به‌ويژه به حجاب زنان مصرى سخت انتقاد كرده بود و قاسم امين با دفاع از حجاب به پاسخگويى به انتقادهاى او پرداخته بود . همان ، ص 34 ) اما از سال 1989 به‌طور كلى عوض شده و مسير فكرش را تغيير داد . بنگريد : عمارة ، محمد ، الاعمال الكاملة ، ( بيروت ، 1976 ) ص 45 - 71 به نقل از : المرأة العربية دعوة الى التغيير ، ( حجاب ، ناديه ، لندن ، رياض الريس ، 1988 ) ، صص 73 - 74 ( 3 ) . قاسم امين ، ( ماهر حسن فهمى ، مؤسسة المصريه ، قاهره ) صص 181 - 195 ( در اين صفحات گزارش مطالب اين كتاب او كه در آن پاسخ به انتقادات منتقدان است ، آمده است ) . ( 4 ) . المرأة العربية دعوة الى التغيير ، ص 72 ( 5 ) . وى اين كتاب را در رد بر لرد كرومر نگاشت كه در اثر خود تحت عنوان مصر الحديث انتقادات زيادى را از مردم مصر و به‌ويژه ديندارى آنان و از جمله مسأله حجاب مطرح كرده بود . اين انتقادها در مطبوعات عربى آن زمان مطرح شده و بسيارى به آن پاسخ دادند . مطالب كرومر حتى در ايران نيز انعكاس يافته برخى از بهائيان از آن مطالب بر ضد مسلمانان سوء استفاده كردند . در اين‌باره سيد ناصر الدين نجف آبادى در حجة البالغه مسائلى مطرح كرده و به انديشه‌هاى كرومر و تأثير آن بر بهائيان اشاره كرده بخش‌هايى از انتقاداتى كه در مطبوعات عربى نسبت به كرومر مطرح شده را آورده است . حجة البالغة ، صص 245 - 246 ( 6 ) . قاسم امين خود اين دگرگونى را نمىپذيرفت و بر اين باور بود كه ، اين درست است كه در كتاب نخست از حجاب دفاع كرده ، اما در كتاب تحرير خود ، حدود آن را بيان كرده است . حقيقت آن است كه وى تحت تأثير آداب غربى قرار گرفته بود . به همين دليل ، بعدها كه كتاب المرأة الجديده را در دفاع از خود و در پاسخگويى به منتقدانش نوشت ، توصيهء صريحش اين بود كه مىبايست فرزندان خود را با آداب غربى